حراج غیرقانونی سکههای کمیاب هخامنشی و ساسانی در آمریکا، که حاصل حفاریهای غیرمجاز در ایران بودند، نگرانیها درباره حفاظت از میراث فرهنگی کشور را افزایش داده است.
به گزارش شیراز ۱۴۰۰ به نقل از رکنا تعدادی از سکههای کمیاب هخامنشی و ساسانی که بهصورت غیرقانونی از ایران خارج شده بودند، در یکی از حراجیهای مشهور نیویورک به فروش رسیدند. این سکهها شامل نمونههایی نادر از دورههای هخامنشی و ساسانی بودند که با قیمتهای نجومی به خریداران عرضه شدند.
سکه هرمز اول پادشاه ساسانی، با قیمت پایه ۶۵ هزار دلار، در نهایت به قیمت ۸۰ هزار دلار فروخته شد. همچنین دو سکه نقره هخامنشی که از کمیابترین نمونههای این دوره بودند، به قیمت نهایی ۱۱۰ هزار دلار و ۲۲۵۰۰ دلار معامله شدند. سکههای دیگری نیز از دوران هخامنشی و ساسانی برای فروش عرضه شده بودند.
بررسیها نشان میدهد این سکهها حاصل حفاریهای غیرمجاز در محوطههای باستانی بیضا در استان فارس هستند. این حفاریها توسط دو نوجوان ۱۷ساله انجام شده و در پی آن، ۶۰۰ سکه تاریخی از دورههای هخامنشی، ساسانی و دیگر دورههای تاریخی غارت شده است. این آثار سپس بهصورت قاچاق از ایران خارج و به آمریکا منتقل شدهاند.
گزارشها حاکی است که وزارت میراثفرهنگی ایران باوجود اطلاعرسانی قبلی درباره برنامه این حراجی برای فروش سکهها، در مکاتبات و اقدامات خود تعلل کرده است. این موضوع باعث شد فرصت جلوگیری از فروش این آثار و بازگشت آنها به ایران از دست برود.
یکی از سکههای حراجشده، سکه نادر آذرمیدخت، دختر خسروپرویز از شاهنشاهان ساسانی، بود که به قیمت ۷۷۰ میلیون تومان فروخته شد. این سکه نقرهای ۳.۷۵ گرمی دارای نقش و نگارههایی از تاج کیانی خسروپرویز و آتشدان ساسانی است که قدمتی بیش از ۲۳۰۰ سال دارد.
حراجی سی. ان. جی اعلام کرده است که در ۲۰ روز آینده قصد دارد ۱۵ سکه دیگر از دورههای تاریخی هخامنشی و ساسانی را نیز به حراج بگذارد. این موضوع نگرانیهای بیشتری درباره قاچاق و فروش غیرقانونی اشیای تاریخی ایران ایجاد کرده است.
بر اساس قوانین یونسکو، فروش آثار تاریخی که از حفاریهای غیرقانونی به دست آمدهاند، غیرمجاز است و این آثار باید به کشور مبدأ بازگردانده شوند. وزارت میراثفرهنگی ایران تأکید کرده که پیگیریهای حقوقی برای استرداد این سکهها ادامه خواهد داشت.
