ایستگاه راهآهن شیراز که زمانی قرار بود نقطه اتصال جنوب کشور به شبکه ریلی سراسری باشد، امروز با محدودیت ناوگان و نبود خطوط پرسرعت، تصویری از عقبماندگی توسعه ریلی ایران در مقایسه با کشورهای منطقه ارائه میدهد.
به گزارش شیراز۱۴۰۰، ایستگاه راهآهن شیراز در راستای سیاست گسترش شبکه ریلی کشور و با هدف اتصال مرکز استان فارس به مسیرهای اصلی راهآهن ایران احداث شد، اما از زمان بهرهبرداری در سال ۱۳۹۰ تاکنون، نقش آن در جابهجایی مسافران و کاهش وابستگی به حملونقل جادهای چندان چشمگیر نبوده است.
ادامه نیافتن ساخت خطوط ریلی به سمت شهرهای جنوبی، محدود ماندن قطارها به مقاصدی مانند تهران و مشهد، استفاده از ناوگان معمولی و سرعت پایین سفر، موجب شده ظرفیتهای این ایستگاه بهطور کامل مورد استفاده قرار نگیرد.
در دو دهه گذشته، حملونقل ریلی ایران با چالشهای جدی در حوزه نوسازی و بهکارگیری فناوریهای نوین مواجه بوده است. نبود قطارهای برقی و قطارهای پرسرعت، بهویژه در مسیرهای پرتردد، خلأیی محسوس در مقایسه با برخی کشورهای منطقه ایجاد کرده است. کشورهایی مانند ازبکستان و عربستان با سرمایهگذاری هدفمند، موفق به راهاندازی قطارهای برقی و خطوط پرسرعت شدهاند؛ اقدامی که افزایش ایمنی، کاهش زمان سفر و ارتقای کیفیت خدمات ریلی را برای آنها به همراه داشته است.
در ایران نیز اگرچه طرحها و برنامههایی برای توسعه قطارهای برقی و پرسرعت مطرح شده، اما این پروژهها به دلایل مختلفی از جمله محدودیتهای مالی، فنی و مدیریتی، به مرحله اجرا نرسیدهاند. پروژه راهآهن پرسرعت تهران–اصفهان، که تنها بخشهایی از آن در مسیر قم تا اصفهان وارد مرحله روسازی شده، پس از گذشت بیش از یک دهه همچنان به نتیجه نرسیده است؛ در حالی که بر اساس برنامههای اولیه، ادامه این خط برقی میبایست تا شیراز امتداد مییافت. با شرایط فعلی، چشمانداز روشنی برای تحقق این هدف متصور نیست.
در نتیجه، ایستگاههایی مانند ایستگاه راهآهن شیراز، با وجود ظرفیتهای قابلتوجه، همچنان از ظرفیت و مزایای کامل فناوریهای نوین ریلی بیبهره ماندهاند. توجه جدی به توسعه و نوسازی حملونقل ریلی میتواند گامی مؤثر در ارتقای جایگاه این بخش و پاسخگویی به نیازهای آینده مسافران باشد.
