«تخت جمشید» در یک قدمی تخریب

48038832_42461574abafaهشدار فعالان محیط زیست و فعالان حوزه میراث فرهنگی درباره احتمال تاثیر حفر چاه های عمیق در مرودشت برای توسعه کشاورزی این روزها گریبان نقش رستم و تخت جمشید را گرفته است.
از بین رفتن سفره‌ های زیر زمینی آب باعث نشست و ترک ‌خوردن قسمت هایی از زمین در نزدیکی این دو اثر جهانی شده است. وجود زمین ‌های کشاورزی و نیاز به آبیاری آن ‌ها در مرودشت باعث شده 16 هزار چاه در این منطقه حفر شود که 8 هزار عدد از این چاه‌ها غیر قانونی است اما با گسترش کشاورزی کم‌ کم سطح آب‌‌های زیر زمینی هم کاهش پیدا کرد و عمق چاه‌ها از 10 متر به 290 متر رسیده است. حفر این چاه‌‌ها باعث شکاف خوردن دشت تخت جمشید و شکاف ‌های عمیقی به طول 50 متر در نقش رستم شده است. این در حالی است که یکی از قوانین یونسکو برای ثبت جهانی آثار در فهرست خود حفظ حریم آثار است. با وجود تاکید میراث فرهنگی مبنی بر ممنوعیت حفر چاه در حریم این دو اثر جهانی، باز هم سازمان‌ های آب و منابع طبیعی برای حفر این چاه‌ ها مجوز صادر می‌ کنند. در این میان انجمن «دیده ‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران» به استاندار فارس، وزیر کشور و رئیس سازمان میراث فرهنگی نامه ‌ای نوشته و خواستار لغو مجوز حفر چاه عمیق در این دشت شده ‌اند. مسعود رضایی، نماینده شیراز در مجلس در گفت و گو با خبرنگار «تیتر شهر» گفته شخصاً به موضوع آسیب دیدگی آثار تاریخی مرودشت رسیدگی می‌کند.
*6 چاه را پلمب کردیم
دو سال است که استان فارس رکورددار بیشترین میزان فرونشست زمین نه فقط در ایران بلکه در جهان است و به گفته کارشناسان زمین شناسی در حال حاضر 70 درصد از دشت ‌های فارس در معرض فرونشست است.
مسعود رضایی منفرد، مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید در این ‌باره می‌گوید: متاسفانه شدت این بحران به حدی است که علاوه بر آسیب به طبیعت منطقه و اراضی بخش کشاورزی، امکان دارد این پدیده به زیرساخت ها و تاسیسات زیربنایی فارس نیز آسیب رساند. افت سطح آب‌های زیرزمینی و مخاطره فرونشست سطح زمین یکی از بلایا و معضلات مهم کشور و از جمله دشت مرودشت در چند سال گذشته است و به همین سبب تغییر و اصلاح الگوی کشت در این منطقه ضروری ترین اقدام برای رفع این بحران است.
منفرد با اشاره به پلمب شش چاه بعد از بروز شکاف در نقش رستم و دشت تخت جمشید ادامه داد: از سال 89 این چاله‌ها ایجاد شده‌ اند و تا کنون شش چاه در تخت جمشید پلمب شده ‌اند و چند سال است که اجازه حفر به آن ‌ها داده نشده است. ایجاد چاله‌های عمیق در زمین‌ های اطراف این محوطه جهانی فقط مخصوص تخت‌ جمشید نیست بلکه یک اتفاق کلی ‌تر است، میراث فرهنگی بخشی از این اتفاق است؛ کوروش محمد خانی عضو شورای فنی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید هم می‌گوید: در حال حاضر بیشترین تَرک ‌ها در مقابل تختگاه، حد فاصل جنگل پردیس و کاخ تخت‌ جمشید در فاصله‌ 200 متری به سمت غرب وجود دارند.
ترک های نقش رستم از سال 92 آغاز شده است و تعداد آن ‌ها و صدمات وارد شده بسیار خطرناک است به ‌طوری ‌که عمق آن‌ها به 50 متر هم می ‌رسد. به تازگی شکافی ایجاد شده است که پایگاه میراث فرهنگی در نظر دارد تا هرچه زودتر شکاف را پر کند اما ادامه این بهره برداری از چاه‌ های آب به آینده این آثار در آینده صدمه جبران ناپذیری می‌ زند.
وی با اشاره به آغاز شکستگی لایه‌های زمین در این منطقه از سال 92 ادامه می‌دهد: ‌نخست یک شکستگی یک متری در دل زمین ایجاد شد که پس از بررسی ‌های زیاد در طول چند سال، شورای فنی پایگاه میراث جهانی تخت‌ جمشید اعلام کرد که اجازه حفر چاه در زمین‌ های اطراف تخت ‌جمشید داده نمی ‌شود.
* وقتی ارگان ‌ها با هم هماهنگ نیستند
محمد خانی با اشاره به این که حدود 16 هزار حلقه چاه در این منطقه وجود دارد که تنها 8 هزار حلقه چاه مجوز دارند، اضافه می‌کند: بعد از قطعی شدن ندادن مجوز به حفر چاه در زمین ‌های اطراف تخت جمشید و اجرایی شدن آن از اوایل سال 93 با وجود تلاش زیاد ما، اما باز هم سایر سازمان ‌ها مثل سازمان آب و یا منابع طبیعی که هماهنگ با سازمان آب هستند، به این چاه‌ ها مجوز می‌دهند. این در حالی است که مجوز ندادن ما فقط محدود به در نظر گرفتن امنیت آثار تاریخی نیست بلکه اجازه به بهره برداری بیش از حد از سفره‌ های آب زیر زمینی به مردم ساکن در این منطقه هم ضربه‌های جبران ناپذیری را وارد می‌ کند.
به گفته این باستان شناس، علاوه ‌بر این که تخت جمشید در معرض تهدید است، بیشتر از آن مردم و ساکنان مرودشت در معرض تهدید قرار گرفته ‌اند.
این باستان شناس ادامه می ‌دهد: هر چند در سال ‌های گذشته بخش زمین ‌شناسی دانشگاه شیراز و سازمان آب، پژوهشی را در این زمینه انجام داده ‌اند اما همچنان حفر چاه‌های آب غیر قانونی با وجود رد استعلام از سوی میراث فرهنگی ادامه دارد.
وی با اشاره به انجام یک پروژه‌ پژوهشی در این زمینه از چند سال گذشته روی این اتفاق توسط دانشگاه شیراز تاکید می‌ کند: بر اساس نتایج این پژوهش‌ ها و برای جلوگیری از آسیب بیشتر به این محوطه، دیگر نباید اجازه‌ حفر چاه در حریم تخت ‌جمشید به مردم داده شود.
محمد خانی، حریم درجه یک تخت جمشید را حدود شش هزار هکتار و حریم درجه سه این محوطه جهانی را شامل همه کوه ‌های اطراف تخت ‌جمشید می ‌داند و تاکید می‌ کند: پایگاه میراث فرهنگی تخت ‌جمشید همه تلاش خود را برای جلوگیری از پیشروی این اتفاقات در این محوطه جهانی می ‌کند.
* به زمین اجازه نفس کشیدن بدهید
با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی به ویژه گندم و جو، عده ای از کشاورزان بر اساس یک باور غلط و بدون پایه علمی، اقدام به آتش زدن بقایای گیاهی می ‌کنند. آلودگی هوای ناشی از آتش ‌زدن مزارع باعث صدمه دیدن آثار تاریخی در مرودشت هم شده است.
همین چند سال پیش بود که طهمورث یوسفی مدیر مرکز زمین شناسی و دیگر کارشناسان هشدار دادند که تداوم حفر چاه در اطراف تخت جمشید باعث بروز ترک در تخت جمشید و نقش رستم می ‌شود. این در حالی که با وجود این همه هشدارها مسئولان به این موضوع رسیدگی نکردند و کا را به‌ جایی کشاندند که عمق ترک‌ ها به 50 متر و تعداد چاه ها حفر شده در اطراف تخت جمشید و نقش رستم به 16 هزار حلقه برسد. حریم درجه یک اثر خط قرمز آن اثر برای ثبت جهانی است اما تخت جمشید با وجود آن که شناخته شده ‌ترین اثر تاریخی کشور در سطح جهان است اما انگار حفر چاه مهم‌تر از حفظ این اثر برای مسئولانی است که بدون توجه به نابودی آن مجوز حفر چاه می ‌دهند. چاله‌هایی که می‌توانند در آینده ‌ای نزدیک برای مجموعه جهانی تخت جمشید، نقش رستم و برخی روستاهای مجاور این یادمان‌های تاریخی آسیب‌ های غیرقابل جبرانی به همراه داشته باشد.

>

نظرات حاوی توهین، افترا، غیرمرتبط با عنوان مطلب و نگاشته شده به صورت انگلیسی تایید نخواهند شد. در صورت نیاز به "بحث آزاد" از منوی بالای سایت مراجعه کنید.

telegram

مطالب مرتبط

6 نظر

  1. Reza

    کدوم مسول؟ به کسی میگن مسول که وجدان و غیرت داشته باشه…به کسی میگن مسول که مردم رو چپاول نکنه…به کسی میگن مسول که ارق ملی داشته باشه…تا زمانی که مشتی بی سواد سکان ادارات رو در دست دارن و فقط عشقشون امضا زدن پای برگه ها هست دیگه توقع دارین چیزی سالم بمونه؟ این آقایون با اصطلاح مسول به فکر پر کردن جیبشون و چسبیدن به میز قدرتن…اگه هم این مملکت خشک شه و نابود شه عین خیالشونم هم نیس چون میرن پیش آقا زاده هاشون اونور آب وقتی خدمت رسانیشون !!!! به مردم تمام شه

    موافق یا مخالف: Thumb up 0 Thumb down 0

    پاسخ
  2. من شیرازی

    باید تا شعاع چند کیلومتری تخته جمشید کشاورزی و ساخت ساز ممنوع بشه وز مین های اونو میراث فرهنگی خریداری کنه

    موافق یا مخالف: Thumb up 0 Thumb down 0

    پاسخ
  3. yasin

    با توجه به مسولین بیخیال ما اگر یونسکو بدلیل حفر چاه های غیر مجاز این اثر رو از فهرست میراث جهانی خارج کنه میشه دوباره این اثر را وارد فهرست جهانی یونسکو کردو یک اقدام مثبت برای تخت جمشید هست و باعث میشه این مسولین به خودشون بیان و چاه ها رو تخریب کنند ولی اگر خدای نکرده پرسپولیس نشست کنه دیگه کاری برای بازسازی اون نمیشه انجام داد…

    موافق یا مخالف: Thumb up 0 Thumb down 0

    پاسخ
  4. عليرضا

    اين خبر و اين هشدارها بايد تيتو ارل روزنامه هاي استان بشه ، قبل از انكه يه اتفاق ناگوار بيافته و همه صاحب نظر بشند و بخوان افسوس بخورند .
    تخت جمشيد ي كه تا همين الان در اوج بي مهري و بي توجهي قرار گرفته نماد و هويت ما ايرانياست ، تاريخ ماست . خيلي از توريست ها كه به ايران مياند ، ايران و با تخت جمشيد ميشناسند . كاش حداقل در امد خودش رو خرج حفظ و نگه داري خودش ميكردند . كاش مردم و مسيوللين ما ميفهميدند كه همين تخت جمشيد ميتونه اندازه ي كل كشاورزي استاد درامد زا باشه . …..
    اما اميدي نيست حتي در اين دو لت اميد …

    موافق یا مخالف: Thumb up 0 Thumb down 0

    پاسخ
  5. مجتبی

    مردم باید دست به کار بشن مسولان بی غیرت نمک نشناس در پی تخریب هویت ملی ایران هستند مردم باید فریاد بزنند تا خیانت کارها حساب کار دستشون بیاد

    موافق یا مخالف: Thumb up 0 Thumb down 0

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *