ابراز نگرانی پیرامون ساخت دو جزیره در بستر رودخانه خشک

«خبر جنوب» نوشت: آیا ساخت و سازهای داخل رودخانه خشک بهانه ای برای توجیه ساخت سد تنگ سرخ است؟ نامش متناقض است؛ رودخانه خشک. نام رودخانه که می آید، آدم یاد آب می افتد و وقتی «خشک» در پی آن بر زبان رانده می شود، تمام آن تصورات نقش بر آب می شود.
با وجود این نام «پارادوکسیکال» و ادبی، رودخانه خشک را شاید بتوان «بی هویت ترین» رودخانه های ایران دانست که از میان یک کلانشهر می گذرد. نه آن نام و نشان زنده رود را دارد و نه شکوه نام کارون را.
حتی به مهرانه رود تبریز هم بی شباهت است. با اینکه مهرانه رود مانند رودخانه خشک آب ندارد، اما بدنه سازی هایی که در حاشیه آن انجام شده، رودخانه را تبدیل به یکی از زیباترین رودخانه های ایران کرده است. اکنون که شهرداری شیراز می خواهد رودخانه خشک را به تعبیر مسئولان این سازمان، «ساماندهی» کند، برخی فعالان محیط زیست می گویند، شهرداری راهی را در پیش گرفته که می تواند بیشتر آسیب رسان باشد تا سامان دهنده.
طبیعت نامهربان
طبیعت دیگر مانند گذشته مهربان نیست. تغییر اقلیم رودخانه هایی که روزی منبع زندگانی بودند را تبدیل به یک تهدید کرده اند. برخی رودخانه های خشکیده اند و برخی دیگر چنان سیل آسا می شوند که هرچه در مسیرشان است را جمع می کنند و می برند. ساخت و ساز در حریم رودخانه ها وضع را به مراتب خطرناک تر کرده است و از این نظر رودخانه خشک هیچ چیز کم ندارد. نه تنها در داخل بستر این رودخانه خیابان سازی شده، بلکه در اطراف آن حتی سازمان های بزرگ اقدام به ساخت و ساز کرده اند.
برای نمونه شهرداری یکی از بزرگترین پارکینگ های شیراز را در حاشیه همین رودخانه ساخته و ساختمان مدیریت بحران استانداری در حاشیه همین رودخانه گسلی در دست ساختمان است. اما تازگی شهرداری طرحی را شروع کرده که به موجب آن میخواهد رودخانه را ساماندهی کند؛ ساخت دو جزیره تفریحی در بستر رودخانه آن هم در نزدیکی ریل مترو، پل سه طبقه معالی آباد و شماری ساختمان بلند. قرار است تا دوماه دیگر  جزیره های داخل بند «نهر اعظم» به بهره برداری برسد ولی معاون طبیعی اداره کل محیط زیست فارس به گزارشگر «خبرجنوب» می گوید: «شک نکنید این ساخت و ساز توپوگرافی رودخانه را تغییر می دهد و باعث می شود آب به سمت ساختارهای پیرامونی رودخانه منحرف شود. تا همین جای کار به اندازه کافی این رودخانه را «چلانده اند». من در این باره با شهردار هم صحبت کرده ام و آنها باید برای این وضع فکری کنند».آنچه نگران کننده است پیشینه بروز سیل در رودخانه خشک است.
در سیل اوایل دهه هفتاد به این خاطر که یکی از دهانههای پل معالی آباد بسته شده بود، آب از بستر رودخانه بیرون زد و نه تنها خسارت مالی به بار آورد بلکه باعث مرگ یک یا دو تن از شهروندان شیرازی شد. آن زمان هنوز شدت ورود به حریم رودخانه به اندازه امروز نبود و آن همه خسارت به بار آمد؛ اکنون معلوم نیست چه اتفاقی رخ دهد. با این حال، رضا محمدیان رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر شیراز به گزارشگر «خبرجنوب» می گوید که این طرح آغاز ساماندهی رودخانه خشک است: «قرار است آب طوری هدایت شود که در طول سال اطراف آن آب وجود داشته باشد. از این رو مردم می توانند با پلی که ساخته شده وارد آن شوند و به امکاناتی که در آن پیش بینی شده همچون فضای پیاده روی، کافی شاپ و… دسترسی داشته باشند».
او در عین حال می گوید که برای این پروژه پیش بینی کافی انجام شده و مسیر برای هدایت آب در نظر گرفته شده و همچنین درباره رودخانه با شرکت آب منطقه ای مذاکرات لازم انجام شده است.
او ادامه می دهد: «این تازه شروع ساماندهی رودخانه خشک است. ما برای این رودخانه مشاور گرفته ایم و قرار شده سراسر بستر رودخانه مورد مطالعه قرار بگیرد. برای نمونه در سال های اخیر شاهد ساختمان سازی گسترده ای در اطراف رودخانه بوده ایم و باید کاری کرد که ظرف یک سال طرح ساماندهی آن تهیه شود تا بتوان این رودخانه را تبدیل به یک فضای گردشگری کرد. ضمن اینکه باید نمای ساختمان های دوسوی رودخانه مورد بررسی قرار بگیرد و برای اطراف آن تکالیفی مشخص شود».
کار کارشناسی نشده
هرچند رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر شیراز می گوید تدابیر لازم برای تغییر مسیر آب رودخانه در نظر گرفته شده ولی دست کم مشاهدات گزارشگر «خبرجنوب» چیز دیگری نشان می دهد.
یک سوی این جزیره ریل قطار شهری است و سوی دیگر آن بولوار چمران. بنابراین در عمل، جایی برای بازگشایی مسیری که با ساخت جزیره ها مسدود شده باقی نمی ماند. حمیدرضا دهقانی، مدیرعامل آب منطقه فارس در این باره به گزارشگر «خبرجنوب»
می گوید: «هرگونه دخل و تصرف در بستر رودخانه به این خاطر که مسیر آب را می بندد، کار کارشناسی شده ای نیست. به همین خاطر وقتی شما مسیر سیلاب را می بندید در صورت بروز سیل، آب پس می زند مگر اینکه مسیر را باز کرده باشید که سیلاب بتواند از آن منطقه عبور کند».
آن طور که مدیرعامل آب منطقه ای فارس می گوید، آییننامه ای وجود دارد که ساخت و ساز در بستر رودخانه را منع می کند؛ او امیدوار است که در ساخت جزیره های گردشگری رودخانه خشک، مسائل فنی رعایت شده باشد.
در عین حال رئیس کمیسیون حمل و نقل شورای اسلامی شهر شیراز می گوید: «یکی از کارهای خوب سالهای اخیر تمهیداتی است که اندیشیده شده و با لولهگذاری هدایت آب های سطحی به سمت دریاچه نمک صورت می گیرد. ضمن اینکه بستر رودخانه لایروبی می شود و دیواره گذاری جانبی آن تکمیل شده است که رودخانه ایمن تر می کند».
هرچند محمدیان از هدایت آب های سطحی سخن به میان می آورد ولی در مواردی حتی بارندگی های اندک باعث شده برخی زیرگذرهای شیراز از آب پر شده و تبدیل به یک استخر آب شود.در عین حال محمدیان امیدوار است که با ساخت سد تنگ سرخ این نگرانی از میان برود. اینک نگرانی دوستداران محیط زیست این است که ساخت و سازها در بستر رودخانه خشک بهانه ای باشد که ساخت سد تنگ سرخ را قانع کننده نشان دهد.
در هر صورت سیلاب پیشبینی ناپذیر است و اگر آنچه در شمال کشور، خوزستان و برخی استان های دیگر کشور در سال های اخیر رخ داده در شیراز هم بعید نیست که رخ دهد و سیل همه این ساخت و سازها را با خود ببرد.هرچند آن وقت هم احتمال خسارت جانی وجود خواهد داشت و هم این پرسش که چرا چنین وضعی پیش بینی نشد تا از هزینه کرد زیاد جلوگیری شود.

>

نظرات حاوی توهین، افترا، غیرمرتبط با عنوان مطلب و نگاشته شده به صورت انگلیسی تایید نخواهند شد. در صورت نیاز به "بحث آزاد" از منوی بالای سایت مراجعه کنید.

telegram

مطالب مرتبط

10 نظر

  1. فرهاد

    به نظر شما تو شهرداری شیراز اصلا کارشناس وجود داره که بخواد کار کارشناسی برای پروژه های شهر بکنه؟

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 16 Thumb down 10

    پاسخ
    1. علیرضا حسینی

      اینجا ایران است. همه‌جا کارشناس هست اما اکثریت کارشناس‌ها فقط مدرک کارشناسی دارن تا کارِ کارشناسی.
      واقعاً همه جا همه‌ی کارها همیجوری یهویی انجام میشه. البته در قیاس با یک کار برنامه‌ریزی شده‌ی دقیق و علمی، مجبوریم به کارهای سطحی کارشناسی شده‌ی خودمون بگیم همین الان یهویی

      موافق یا مخالف: Thumb up 0 Thumb down 0

      پاسخ
  2. رضا

    مسلما این گونه صحبتها تنگ نظری افراد غیر شیرازی است
    در شهری که پارک شادی شهر خراب شد و نه هنوز پارک شهر بزرگ و استانداری داره نه تله کابینی با توجه به توپوگوافی و وجود ٢ کوه در ٢ طرف اون نه امکان تفریحی چشم گیری در این سالها به امکانات اون اضافه شده و عمده تمرکز بر روگذر و زیرگذر سازی بوده،
    همین تحرکهای کم هم تاب آورده نمیشه
    مگه رودخانه خشک رود نیل هست که اونقدر پرآب باشه که مسیل اون عوض بشه؟
    همان عزیزان که میگن این طرح اجرا نشه هم میدونن که مشکل رودخانه خشک در پایین دست و جنوب شهر هست نه بالا دست و همین حدودی که طرح داره ساخته میشه کما اینکه در همان سیل هم آب از جنوب شهر از مسیر رودخانه خارج شد
    ضمن اینکه الان در اصفهان با ٣٣ پل که زیرش هم کافی شاپ هست، زاینده رود مسیلش عوض شد؟
    خطرات محیط زیستی واسه مردمش ایجاد کرد؟
    توپوگرافی رود تغییر چشمگیر و غیر قابل پیش بینی داشت؟
    یا ابنکه الان یکی از جاذبه های اصفهان همین پل و فضای زیرین خاصش هست؟؟؟؟
    غیر از اینه که عده ای اصلااا علاقه ای به ایجاد طرح های جدید در شیراز ندارند؟؟؟؟
    امیدوارم شیرازیها در این مورد حداقل آگاه باشن و متحد و اجازه این مخالفتهای با نیتهای مشخص رو ندن

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 19 Thumb down 9

    پاسخ
    1. mojtaba

      واقعا تفاوت زاینده رود رو با رودخونه خشک نمی دونی یا خودت رو به اون راه زدی؟ تاحالا تو عمرت شنیدی اصفهان سیل بیاد؟
      وقتی شیراز سیل بیاد بالا و پایین رودخونه داره؟

      موافق یا مخالف: Thumb up 10 Thumb down 9

      پاسخ
      1. رضا

        آقا مجتبی اصفهان سیل نمیاد؟
        جهت اطلاعتون عرض کنم که در اقلیم خشک در هر نقطه دنیا باران سیلابی میاد حتی اصفهان
        تفاوت رودخانه خشک با زاینده رود جاری بودن آب در اونهاست که اونم جدیدا تابستانها تفاوتی با هم ندارند
        شما نمیدونی که وقتی سیل میاد بالا و پایین فرق داره؟
        نمیدونی که شیب شهر به سمت پایینه و هرچی باران بیاد به سمت جنوب شهر جمع میشه؟
        موقع بارندگی آبی که تا معالی آباد از سطح شهر در رودخانه جمع میشه با آبی که تا پل علی ابن حمزه جمع میشه یکیه یا به مرور بیشتر میشه؟
        شما خودت سیل شیرازو یادته؟
        کجای شهر درگیر سیل شد شمال یا جنوب؟؟؟
        چرا بهنظرتون این همه کنارگذر زدند و موقع باران میبندنش یا کناره های روزخانه رو درخت کاری کردن؟؟
        برای اینکه موقع سیل از تجمع ناگهانی آب به جنوب شهر جلوگیری بشه و سرعت حرکت آب به جنوب رو کاهش بده.
        همون درختها و کنارگذرهایی که موقع سیل آبگیر میشن جلو سرعت حرکت و تجمع آب رو در جنوب میگیرن
        این مساله توی تمام سیلهایی هم که اخیرا در شیراز اومده مشخصه احتیاج به توضیح بیشتر نیست که در صورت حتی بروز سیل جنوب شهر و پایین رودخانه مشکل داره نه بالای اون و عزیزان دلواپس هم دارن جلوی پیشرفت شیراز رو با توجیحات اینچنینی میگیرن

        مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 8 Thumb down 2

    2. پاکرای

      سلام
      اتفاقا مشکل اصلی شیراز وجود افرادی مثل شماست که بدون داشتن تخصص و دانش کافی و با شعار اهمیت دادن به شیراز تیشه به ریشه شهر عزیزمون میزنید .

      موافق یا مخالف: Thumb up 3 Thumb down 3

      پاسخ
    3. محمد

      به نظر میرسه شما کوچکترین چیزی در مورد علم محیط زیست یا توپوگرافی یا هیدرولوژی نداری. مثال هاتونم همش قیاس مع الفارقه. مطمئنا دوستان تصمیم گیر در شهرداری هم از جنس شما هستن. اینا اسمش پیشرفت نیست دوست عزیز. به قول یه مهندس ژاپنی از موسسه جایکای ژاپن که در مورد تهران گفته بود اینجا شهر نیست اینجا یه روستای بزرگه. حالا ببین وضع شیراز چیه با این دست بردنا تو طبیعت. هیچ کشور پیشرفته ای اینطوری طبیعتشونو دستکاری نمیکنن دوست عزیز و به خدا قسم این پیشرفت نیست. اگه با طبیعت دست به بقه بشی هممونو تو خودش میبلعه. این یک حقیقته. خوبه که بری مطالعه کنی ببینی تو کشور آمریکا چنتا سد رو تخریب کردن تا محیط زیست به حالت عادیش برگرده. و جالبه بدونی که دیگه تو آمریکا سد ساخته نمیشه. البته اگه بخوایم کار اونا رو با ۳۳ پل مقایسه کنیم میبینیم که اونا اشتباه کردن !!!!!!!!

      موافق یا مخالف: Thumb up 2 Thumb down 6

      پاسخ
    4. mojtaba

      آقا رضای عزیز من هم سیل شیراز یادم میاد هم طغیان زاینده رود .
      در سیل شیراز تا جایی که من یادمه آب به بالای پل نمازی رسیده بود و پل بسته بود حالا به فرض محال آب در محل ساخت جزیره ها یک سوم اون هم باشه باز این جزیره ها نابود میشن.
      در مورد زاینده رود و طغیانش , زاینده رود سد بزرگی داره که جلوی سیل رو میگیره و اگر برفرض محال قرار باشه آب سد باز بشه پایین دست دو روز تا یک هفته بعد اثرش رو میبینه.( مثل اون طغیان زاینده رود در دهه ۶۰ یا اوایل دهه ۷۰ که تاریخش دقیقا یادم نیست و آب تمام پارکهای اطراف رودخانه رو گرفته بود و پل ها بسته شده بودن) پس سیلی مثل شیراز در مورد اصفهان منتفی هست و حتی در حالت طغیان هم به خاطر شیب زاینده رود جریان به شدت سیل شیراز نیست.
      ظاهرا شما فرض کردی که سیل شیراز به خاطر جمع شدن آب بارون سطح شیرازه و بالادست شیراز رو کلا حساب نکردی.
      در ضمن اصفهان تا به حال سیل نیومده ( حتی با وجود شیب تند جنوب شهر ( کوه صفه) به سمت زاینده رود, که دلایل زیادی داره و جاش اینجا نیست.

      موافق یا مخالف: Thumb up 5 Thumb down 2

      پاسخ
  3. حمید

    متاسفانه عده ای فقط با طرح ها مخالفت می کنند و همین بهانه ای شده که چهره شیراز با این رودخانه ای که کسی جرات دست زدن به اون رو نداره خراب بشه.
    دوستانی که مخالفت می کنند چه پیشنهادی برای این رودخانه دارند؟
    نمیشه که هر کاری انجام شود عده ای دانشمند !!! فقط مخالفت کنند و پیشنهاد ندهند.

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 9 Thumb down 3

    پاسخ
  4. ارشیا

    مشکل همیشگی شیراز این هست که کاری رو شروع میکنند و بعد میپرسند مطالعاتش کجاست و آیا اصولی هست یا نه و بدون هیچ کار کارشناسی شده ای میگن بله در دست مطالعه هست یا فکرش رو کردیم. نمونه ی دیگر اون هم پارک ۵۸۰ هکتاری هست. ساماندهی رودخانه خشک نیاز به اجرای یه پروژه ی بزرگ شهری داره تا اینکه هر تکه ای از اون یه شکل بشه. فعلا عمده ی بودجه ی شهرداری صرف پلسازی شده..

    موافق یا مخالف: Thumb up 4 Thumb down 2

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *