پاک‌شدن تدریجیِ نقش قهرمانان ساسانی

سنگ‌نگاره‌های ناموَر به نقش رجبِ فارس درشرایط بدی به سر می‌برند.
به گزارش شیراز۱۴۰۰ و به نقل از امرداد، سنگ‌نگاره‌های قهرمانان ساسانی درمَرودشت فارس در شرایط بدی به سر می‌برند و آرام آرام در حال پاک شدن از صفحهٔ روزگارهستند. پوسیدگی نگاره‌های کنده شده بر سنگ‌های سِتَبر دامان کوه مهر (رحمت) افزایش پیدا کرده است. آب از بالا به درون سنگ‌نگارهٔ شاهپور شاه و درباریان که در شمال میدان جای گرفته، رِخنه کرده است و شوَند (: باعث) پوسیدگی و ترک به مرور زمان در این نگارهٔ بی‌مانند و ارزشمند شده است. نگارهٔ موبد کَرتیر نیز روزگاری بهتر از این ندارد و دشواری‌های همانندی دارد. افزون‌بر اینکه درز‌ها و شکاف‌های نزدیک آن بیشتر شده است.
نگاره‌های نقش قهرمانان که به نقش رجب نیز ناموَر (معروف) است از نخستین نگارکَندهای ساسانی در ایران است که ارزش بسیاری نزد باستان‌شناسان، پژوهش‌گران و کار‌شناسان دارد. از سوی دیگر، برای مطالعه و شناسایی و جایگاه اجتماعی این دودمان (: سلسله) و رویدادهای تاریخی آن دوره و پس ازآن دارای ارج بسیار است.
نکتهٔ درخُور نگرش (قابل تامل) این است که پروندهٔ این میدان تاریخی بنا است به همراه نقش رستم به پروندهٔ جهانی پارسه (تخت جمشید) افزوده شود و این کار را حساستر و دشوار‌تر می‌کند. اما می‌بینیم که نه تنها مسوولان به آن چندان رسیدگی نمی‌کنند بلکه باورمند به ارزش آن‌هم نیستند و گواه این سخنان شرایط موجود آن از هر منظر که بنگریم است.
ژرفای (: عمق) فاجعه آن هنگام آشکار‌تر می‌شود که فَرتورهای (: عکس‌های) این سنگ‌نگاره‌ها را با یکی دو دهه پیش بسنجیم. آنگاه به ویرانی این نگارکند‌ها پِی خواهیم برد. هرچند بیشتر این آسیب‌ها به شوَند عوامل طبیعی بوده است، ولی امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی می‌توان جلو بیشتر این آسیب‌ها را گرفت و آن‌ها را ساماندهی کرد تا به نسل آینده سپرده شود.
مهدی فرجی باستان‌شناس در همین زمینه به اَمرداد می‌گوید: «شوربختانه این دشواری‌ای است که اگر نگوییم همگی که بیشتر سنگ‌نگاره‌ها و نگارکند‌ها و سنگ‌نبشته‌های تاریخی و اسلامی با آن دست به گریبان هستند. رویش گیاهان، ویرانی‌های انسانی و جوی بیشترین مواردی است که این یادمان‌ها با آن روبه‌رو هستند».
این باستان‌شناس پایگاه میراث فرهنگی آپاپیر (ایذه) خوزستان ادامه می‌دهد: «برخی برآنند با ریختن دوغاب سیمان بر روی شکاف‌ها از بالا این کاستیِ (: نقیصه) آب‌ریزی را درمان کنند. اما آیا این تنها راه چاره است؟».
فرجی می‌افزاید: «ورود سیمان به درون شکاف‌ها در آینده می‌تواند به گستردگی وگرفتگی (انبساط و انقباض) انجامیده و شکاف را بیشتر کند. هم اکنون بهترین روش پاسداری و حفاظت از این بازمانده‌ها، زدن سازه‌های فضایی سازگار با منظر فرهنگی- تاریخی آن است».
وی دربارهٔ ارزش و برجستگی این یادمان به امرداد می‌گوید: «نقش رجب به شوَند اینکه نمونه‌های نخستین باشَندگی (: حضور) بانوان درباری در این دوره را نشان می‌دهد که با ستونی از بخش دیگر جدا شده و در واقع در اندرونی نمایان شده‌اند، و با باشندگی ولیعهد شاهپور یکم ارزش بیشتری می‌یابد، باید بهترین روش (: وجه) حفاظتی در حال حاضر که‌‌ همان سازه‌های فضایی است را برای آن‌ها به‌کار بست».
به گزارش امرداد، این کنده‌کاری‌ها که از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین بازمانده‌های فرهنگی زمان ساسانی بوده و بر برخی از بازمانده‌ها‌ی بی‌مانند به‌جا مانده از زمان ساسانیان در نقش رستم هم پیشی دارد، ارزش ویژه‌ای نزد باستان‌شناسان و پژوهش‌گران دارد.
این نگاره‌ها که نمایانگر شیوه دگرگونی روش و سبک کنده‌کاری، و نیز بازتابی از کارکردهای انجام شده به وسیلهٔ پادشاهان است، بیشتر در کنار چشمه، رودخانه، کوه و یا شهرهای مورد پسند (: علاقه) پادشاهان پدیدارشده است. شوند دیگر این گزینش (: انتخاب) را می‌توان یادآوری گذشته با‌شکوه و پرنازش (: افتخار) دولت هخامنشی دانست. که آرامگاه‌های شهریارانش در منطقه نقش رستم قراردارد.
بازمانده‌های برجای مانده در نقش قهرمانان یا نقش رجب به ترتیب از سمت چپ وابسته (: متعلق) به نگارهٔ شاهپوریکم و خانواده‌اش- نگاره کرتیر، موبد موبدان- تاج‌ستانی اردشیر بابکان و تاج ستانی شاهپور یکم است.
نقش قهرمانان در سه کیلومتری شمال پارسه (تخت جمشید)، در راه جاده شیراز- اسپهان (اصفهان) در دامنهٔ کوه مهرو در یک فرو‌رفتگی به گونهٔ نیم‌دایره جای گرفته است که در ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ خورشیدی با شمارهٔ ۲۲ در سیاههٔ یادمان‌های ملی به ثبت رسیده است.

آب درون نگاره شاهپور شاه رخنه کرده و این یادمان رو به ویرانی است

آب درون نگاره شاهپور شاه رخنه کرده و این یادمان رو به ویرانی است

سنگ‌نگاره تاج ستانی شاهپور شاه در نقش رجب مرودشت پارس

سنگ‌نگاره تاج ستانی شاهپور شاه در نقش رجب مرودشت پارس

نگاره موبد کرتیر و سنگ‌نبشته پهلوی آن

نگاره موبد کرتیر و سنگ‌نبشته پهلوی آن

13 [800x600]

سنگ‌‌‌نگاره تاج ستانی اردشیر یکم،بنیادگزار شاهنشاهی ساسانی

سنگ‌‌‌نگاره تاج ستانی اردشیر یکم،بنیادگزار شاهنشاهی ساسانی

آیا به‌راستی بنا است این یادمان در پرونده جهانی پارسه جای گیرد؟

آیا به‌راستی بنا است این یادمان در پرونده جهانی پارسه جای گیرد؟

نگاره شاهپور یکم ساسانی و درباریانش

نگاره شاهپور یکم ساسانی و درباریانش

14 [800x600]9 [800x600]3 [800x600]2 [800x600]10 [800x600]11 [800x600]

 پوسیدگی روزافزون نگاره‌های ساسانی


پوسیدگی روزافزون نگاره‌های ساسانی

0 [800x600]

«نظرات، فقط به صورت نوشتار پارسی و مرتبط با موضوع منتشر می‌شوند»
«با ورود به این لینک، وارد قسمت بحث آزاد شوید»

 

>

نظرات حاوی توهین، افترا، غیرمرتبط با عنوان مطلب و نگاشته شده به صورت انگلیسی تایید نخواهند شد. در صورت نیاز به "بحث آزاد" از منوی بالای سایت مراجعه کنید.

telegram

مطالب مرتبط

16 نظر

  1. sssss_shiraz

    واقعا جای افسوس داره که میراث ملی کشور به این روز افتاده

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 15 Thumb down 0

    پاسخ
  2. soroush

    همه موضعات عدم رسیدگی یک طرف اون دست نوشته یک طرف . یعنی حتی انقدر حاضر نیستن هزینه کنن یه تابلو اونجا نصب کنن ؟ یعنی باید این نوع رفتارها بشه مزحکه دست مردم ؟ کشورهای دنیا نصف ما تاریخ ندارن ۱۰۰۰ جور همون ۴ تا اثر رو حفظ میکنن حالا بماند بعضی کشورها سازه های ۱۰۰ سال پیش رو هم کردن مکان تاریخی ولی ما دریغ از رسیدگیهای اولیه به این گنجینه ها . افسوس

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 16 Thumb down 0

    پاسخ
    1. من شیرازی

      نمونش عرب های حوزه ی خلیج فارس دارن تاریخ جعلی میسازن اون وقت ما رو باش
      چه گروهی هستن که در حال محو کردن این اثار و نماد های ملی هستن منم نمیدونم باید کاری کنیم

      مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 13 Thumb down 0

      پاسخ
  3. دوست

    متاسفم، متاسف برای میراث فرهنگی الان اگه یه قبر بود که حسابی بهش میریسیدن

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 14 Thumb down 0

    پاسخ
  4. اقوی همساده

    همانگونه که برای شاهچراغ هزینه های زیادی میشه باید برای حفظ تاریخ اصیل ایرانی و نماد های ان هم هزینه بشه( اما متاسفانه نمیشه)اگر یک میلیونیوم هزینه ای که برای اماکن مذهبی میشه را برای خرید فقط و فقط شیشه های محافظ اختصاص پیدا کنه مشکل فرسایش محیطی که این اثار رو به مرور زمان تخریب می کنه حل میشه ( به همسن سادگی)

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 15 Thumb down 0

    پاسخ
  5. محمود

    ان خاهشمندس خیلی مفهوم عمیقی داره چه کسانی از آثار باستانی ما مراقبت می کنند

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 9 Thumb down 0

    پاسخ
  6. من شیرازی

    نباید از این موضوع سر سری گذشت باید یه نامه بنویسیم برای اعتراض اینطوری نمیشه

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 9 Thumb down 0

    پاسخ
  7. سام

    برای منی که به صورت مکرر از این نگاره ها دیدن می کنم، نابودی تدریجی آنها واقعا ناراحت کننده هست….

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 10 Thumb down 0

    پاسخ
  8. PEYMAN

    میراث فرهنگی به خوبی حواسش به اینجور اتفاقات مربوط به آثار کهن فارس هست اما از اونجایی که زورشون نمیرسه با بولدوزر و چکش و کلنگ به جون این آثار بیفتن،ترجیح میدن طبیعت به مرور این آثار رو خراب کنه تا خشم و بدبینیشون نسبت به این آثار ارزشمند جهانی نامحسوس باشه برامون.

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 9 Thumb down 0

    پاسخ
  9. مهرناز

    کشورهای تازه تاسیس همسایه دارن برای خودشون تاریخ جعلی میسازن اونوقت ما داریم تاریخ خودمون رو با دستان خودمون خراب می کنیم . این ها میراث ملی ایران هستند چرا مرمت نمیشن؟

    مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 9 Thumb down 1

    پاسخ
    1. من شیرازی

      یه سر به سایت تبریزی ها زدم بخاطر یک تاتر به تخت جمشید و فارس ها و تمام اثار باستانی ملی توهین کرده بودن ببینید کار به کجا کشیده همه دست به دست هم دادن تا میراث گذشتگانمام نابود شود و ایران بی هویت شود ما هم که ساکتیم

      مورد پسند رای دهندگان، موافق یا مخالف: Thumb up 8 Thumb down 0

      پاسخ
  10. مریم

    چرا هیچ کسی رسیدگی نمیکنه ؟؟؟ نمیدونم چرا نسبت به این آثار اینقدر بی تفاوت هستند و به راحتی از کنارش میگذرن !!!! به حال خودمون باید بشینیم گریه کنیم واقعا واسه مسئولان متاسفم.

    موافق یا مخالف: Thumb up 2 Thumb down 0

    پاسخ
  11. مرتضی

    سلام.
    فقط این مساله نیست. چند وقت پیش سایت لامرود
    (یکی از سایتهای شهرستان لامرد)خبری گذاشته بود از خارج شدن کامل یک موزه از استان فارس.
    http://lamrood.ir/news/show/1150/%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86–%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%A2%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8

    موافق یا مخالف: Thumb up 1 Thumb down 0

    پاسخ
  12. من شیرازی

    امین جان بسیار جای تاسف داره این پست باید پر بیننده ترین پست سایت باشه ولی متاسفانه کمترین توجهات به این پست شد
    امین جان باید سایتی راه اندازه بشه برای معرفی و پیگیری مشکلات اثار باستانی فارس
    ازت درخواست دارم بیشتر این اخبار رو پیگیر کنی ممنون میشیم دلم میگیره وقتی میبینم ترک ها مدام به اثار باستانی توهین میکنن وتقلبی میگن هست اینم مسئولین کشور که با بی توجهی هایشان …
    خودمان هم که از همه بدتر با بی اهمیتی و از کنار این مشکلات میگذریم

    موافق یا مخالف: Thumb up 1 Thumb down 0

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *